به قلم: اکرم السادات فاطمی
تهیه مایحتاج خانه و خانواده و هزینه های مربوط به آن از مسائل مشترک و مبتلا به همه خانواده هاست. شما برای تهیه مایحتاج خانواده خود به کجا مراجعه می کنید؟ آیا ترجیح می دهید که در طول ماه بسته به نیاز خانواده، به صورت تدریجی خرید خود را از سوپرمارکت محل و بقیه فروشگاه های کوچک محلی انجام دهید؟ یا از آن دسته افرادی هستید که در طول ماه، یک یا دو بار به فروشگاه های زنجیره ای و بزرگ مراجعه می کنید و خرید خود را یک جا انجام می دهید؟ از نظر اقتصادی شاید معقول تر باشد که خرید خود را در زمان نیاز انجام دهید، اما مولفه های زندگی امروزی و کمبود زمان و گاهی اوقات تنبلی، باعث می شود که خرید از فروشگاه های زنجیره ای به گزینه ای جذاب تر تبدیل شود! خرید از فروشگاه های زنجیره ای مزایا و معایبی دارد که در این مجال کوتاه به ذکر برخی از آنها می پردازیم.
مزایای خرید از فروشگاه های بزرگ
برخی از مزایای اجتماعی و اقتصادی فروشگاه های زنجیره ای عبارتند از: تثبيت قيمت كالا در مناطق مختلف شهري با توجه به يكسان بودن قيمت انواع كالاهاي عرضه شده در كليه شعب فروشگاه هاي زنجيره اي، فراهم كردن كالاهاي موردنياز جامعه، هدايت و حمايت براي توليد اقلام مهم، حذف واسطه هاي غيرضروري ميان توليدكننده و مصرف كننده، جلوگيري از توسعه بي رويه واحدهاي تجاري در فضاهاي غيرتجاري، جلوگيري از فروش كالاهاي غيراستاندارد، توسعه و ترويج فرهنگ استاندارد كردن كالاهاي توليد داخلي و استفاده از باركد ملي، اصلاح الگوي مصرف، بهبود نسبي ترافيك شهري با حذف مسافرت های درون شهري غيرضروري، برنامه ريزي و نظارت بهتر و آسان تر دولت بر توزيع کالا و اقتصاد.
اما مزایایی که می توان از دیدگاه مشتریان و مصرف کنندگان برشمرد به شرح ذیل هستند:
- عرضه كالا به قيمت ثابت و همراه با اطلاعات كالا نظير وزن ، تاريخ توليد و انقضا و…
- طبقه بندی اجناس در قفسه های مشخص و نزدیک به هم که تا حدودی از اتلاف وقت و سرگردانی افراد می کاهد
- ورود آزاد و عدم وجود محدودیت زمانی و عدم اجبار به خريد و درنتيجه ايجاد آرامش برای مشتریان در هنگام خريد
- امكان تهيه كالا و خدمات در ساعات طولانی روز و شب (اغلب فروشگاه های زنجیره ای تا ساعت 23 شب باز هستند)
- دسترسی به اجناس بسيار متنوع و متعدد در یک مکان که اين خصوصيت در شهرهاي بزرگ و پرترافيك، شايد برای مشتریان، جذاب تر از قيمت ارزان تر باشد
- آزادي انتخاب بيشتر با توجه به تنوع كالاهای موجود
- صرفه جويي در زمان و هزینه های رفت و آمد (به دلیل تمرکز کالاهای متنوع در یک فضا)
- امکان استفاده از تسهيلات رفاهي در هنگام خريد (مانند كارت هاي اعتباري، بن کالا، پاركينگ و …)
- پاکيزگي و نظافت فضای فروشگاه
معایب خرید از فروشگاه های بزرگ
فروشگاه های بزرگ، سطح نیاز و تعاریف ذهنی افراد از نیاز و خواسته را تحت تاثیر قرار می دهند. این فروشگاه ها با ارائه قیمت پایین برای اجناس خود، مشتری ها را تحریک به خرید بیشتر می کنند؛ اگر چه گاهی قیمت برخی کالاهایی که در این فروشگاه ها عرضه می شود، از قیمت همان کالا در سوپر مارکت ها و مغازه های بیرون بیشتر است.
از دید برخی از کارشناسان، اتفاقي که در روند خريد از يک فروشگاه زنجيره اي مي افتد، بيشتر بر پايه ايجاد احساس لذت از خريد بنا شده است نه تامين مايحتاج مورد نياز! در واقع وقتی شما با سبد چرخدار از جلوی قفسه های پر از کالاهای خوش آب و رنگ عبور می کنید، چشمتان به اجناسی می خورد که شاید در فهرست کالاهای مورد نیاز شما قرار نداشته باشد؛ اما با دیدن آن برای خریدش وسوسه می شوید و آن را در سبد می اندازید. این مساله چنان جذابیت و لذتی دارد که بسیاری از افراد، توان مقابله با این حس را ندارند و ناخواسته وارد دامی به نام “لذت بردن کاذب از خرید” می شوند. به این ترتیب وقتی به پای صندوق حساب و کتاب می رسید، با شنیدن رقم صورتحساب خود شوکه می شوید!
در واقع، تنوع فوق العاده اجناس و تبلیغات پر زرق و برق در فروشگاه هاي زنجيره اي، ممكن است نياز كاذب براي مشتريان ايجاد كند كه نتيجه آن افزايش مصرف و بالارفتن هزينه خانوار و ایجاد فرهنگ مصرف گرایی گسترده در جامعه است.
در مجموع می توان گفت که خرید از فروشگاه های بزرگ، زمانی به صرفه تر است که فرد نسبت به سطح نیاز خود، آگاهی داشته باشد و قیمت های پایین برخی کالاها و رنگ و لعاب اجناس فروشگاه، وی را به سمت مصرف غیر ضروری و افراطی سوق ندهد. شاید اجتناب کامل از این امر غیرممکن باشد، ولی همه انسان ها می توانند تا حدی خود را کنترل کنند!
برای اطلاع و استفاده از سایر مطالب ما، به کانال تلگرام خانه ما بپیوندید:
